Bouwtekening opvragen bij de gemeente: kosten en stappen

Wat zit er in een bouwdossier?

Een bouwdossier bevat de aanvraag van een bouwplan, de vergunning en de bijlagen². Bijlagen zijn bijvoorbeeld de bouwtekeningen. In bijna alle oudere dossiers zitten tekeningen³.

Als koper heb je er iets aan. Je ziet wat er ooit is aangevraagd en vergund, zoals een aanbouw, een dakkapel of een schuur. De NVM raadt kopers aan om bij de gemeente na te vragen welke vergunningen zijn verleend, zeker bij een grote verbouwing⁴. Staat er in het huis iets dat niet in het dossier terugkomt? Dan is dat een vraag voor de verkoper en de gemeente.

Wat doe je met de tekening?

Een tekening is een beginpunt. Je kunt er het volgende mee doen:

• Vergelijk de tekening met het huis. Staat er een aanbouw, schuur of dakkapel die niet op de tekening staat? Dan is dat een vraag aan de verkoper en de gemeente.
• Kijk naar de datum. Een tekening laat zien wat er toen is vergund. Of het ook zo is gebouwd, staat er niet in. En later is er misschien veel veranderd.
• Let op de bijlagen. In het dossier zitten ook de aanvraag en de vergunning. Daarin staat wat precies is toegestaan.
• Vraag naar kopieën. Het Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers kopieert tekeningen tot en met A3 meteen, als ze in goede staat zijn³. Elk archief heeft eigen regels.

Een tekening zegt niets over de staat van het huis. Daarvoor heb je een keuring nodig.

Waar en hoe vraag je het op?

Je vraagt het op bij de gemeente waar het huis staat. Hoe dat gaat, verschilt per gemeente. Zoek op de site van je gemeente naar "bouwdossier opvragen" of "bouwtekeningen opvragen". Bij oudere dossiers verwijst de gemeente vaak door naar een archief.

Twee voorbeelden laten zien hoe groot de verschillen zijn:

Andere gemeenten werken weer anders. Kijk altijd op de actuele pagina van jouw gemeente.

Wil je eerst een idee hebben van het huis? De gratis check van Vingboons toont het bouwjaar, de panden en bijgebouwen op het perceel en het energielabel. In het dossier zie je ook de vergunningen die de gemeente de laatste jaren online heeft gepubliceerd, en de bekendmakingen in de straat. Zo kun je het bouwdossier met meer vragen openen. Wat de regels voor een perceel zijn, zoek je ook op via bestemmingsplan opzoeken. Wil je weten wat zonder vergunning mag? Kijk dan bij vergunningvrij bouwen.

Hoe ver gaan bouwdossiers terug?

Het Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers legt het zo uit:³

• Dossiers van bouwvergunningen zijn systematisch aangelegd sinds de Woningwet van 1901.
• Bewaren is niet verplicht. Dossiers van aanvragen waarvoor geen vergunning is gegeven, zijn vernietigd.
• Volgens de Archiefwet van 1995 moeten dossiers na twintig jaar naar een archief. In de praktijk blijven ze vaak langer bij de gemeente. Bij sommige gemeenten kun je ze dan aan de balie inzien; in Eindhoven niet².
• Vanaf 1 januari 2027 geldt een nieuwe Archiefwet. Dan wordt de termijn tien jaar in plaats van twintig⁵.
• Van vóór 1900 vind je soms tekeningen in andere stukken, zoals ingekomen brieven.

Een tekening van jaren geleden hoeft dus niet te bestaan. En als hij bestaat, hoeft het huis er niet precies zo uit te zien. Verbouwingen zonder vergunning staan nergens in.

Wat doe je als je niets vindt?

Niets vinden betekent niet altijd dat er niets is. Het erfgoedcentrum noemt deze valkuilen:³

• Het huis kreeg ooit een ander huisnummer, bijvoorbeeld na de Tweede Wereldoorlog. Zoek dan ook op het oude adres.
• Er was een gemeentelijke herindeling of grenswijziging. Zoek dan ook bij de oude gemeente.
• Tekeningen van woningen in grote bouwprojecten, stadsvernieuwing of gemeentelijke huurwoningen staan soms in een ander archief, bij de stukken van het gemeentebestuur.
• Probeer te zoeken zonder huisnummer, met een jaartal of met de naam van de aanvrager.

Vind je nog steeds niets? Vraag het de verkoper en vraag de gemeente wat zij voor dit adres hebben.

Zo pak je het aan

1. Zoek op de site van de gemeente: bouwdossier opvragen.
2. Kijk of het dossier binnen de periode van de online dossiers valt. Let op: het gaat om de datum van het dossier, niet van het huis. Een huis uit 1930 kan een online dossier uit 2015 hebben. Zo niet, ga dan naar het archief.
3. Vraag het dossier op. Betaal als dat moet.
4. Lees wat er is vergund: aanbouw, schuur, verbouwing.
5. Staat er in het huis iets dat niet op de tekeningen staat? Vraag dat aan de verkoper en aan de gemeente.

Bij een oud huis kan een tekening ook meer vertellen over de fundering, zie ons artikel over funderingsproblemen herkennen. Het hoofdartikel oud huis kopen loopt alle punten langs.

Vraag het dossier aan zodra je serieus interesse hebt, het liefst vóór je biedt. Een aanvraag kan weken duren, zoals bij Rotterdam¹. Je wilt de tekeningen hebben voordat je de koopovereenkomst tekent, niet erna.

Wat weten we niet?

• Alleen Rotterdam en Eindhoven hebben we op hun eigen sites gelezen. Andere gemeenten rekenen andere bedragen en hebben andere termijnen.
• Of een gemeente het dossier ook geeft aan iemand die het huis nog niet bezit. Dat verschilt per gemeente. Vraag het na.
• Tarieven kunnen veranderen. Controleer ze op de site van de gemeente voor je betaalt.